MIKRO GES UCHUN OPTIMAL TURBINA TANLASH METODIKASI: GIDROLOGIK TAHLIL VA TEXNIK-IQTISODIY BAHOLASH

Baxramov S. K. & Hakimov F. .


Annotatsiya

Ushbu maqolada mikro gidroelektrostansiyalar (mikro GES) uchun optimal turbina tanlash metodikasi tahlil qilinadi. Tadqiqot gidrologik ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish, turli turdagi turbinalarning texnik xususiyatlarini qiyoslash hamda iqtisodiy samaradorlikni baholash usullarini qamrab oladi. Pelton, Francis va Kaplan turbinalarining ishlash prinsipi, tanlash mezonlari va qo‘llanish sohalari batafsil ko‘rib chiqilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, 25-100 metr bosim diapazonida Francis turbinasi 85-93% foydali ish koeffitsienti bilan eng optimal variant hisoblanadi. Maqolada O‘zbekiston sharoitida mikro GES loyihalash uchun amaliy tavsiyalar berilgan.


Adabiyotlar

  1. IEA. “Renewables 2023 – Analysis and forecast to 2028”. International Energy Agency, 2023.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Iqtisodiyotning energiya samaradorligini oshirish to‘g‘risida”gi PQ-4779-son qarori, 2020.
  3. Singh P., Nestmann F. “An optimization routine on a prediction and selection model for the turbine operation of pump as turbine”. Renewable Energy, vol. 34(1), pp. 23-31, 2009.
  4. Paish O. “Small hydro power: technology and current status”. Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 6(6), pp. 537-556, 2002.
  5. Dixon S.L., Hall C.A. “Fluid Mechanics and Thermodynamics of Turbomachinery”. Butterworth-Heinemann, 7th Edition, 2014.
  6. Quaranta E., Revelli R. “Gravity water wheels as a micro hydropower energy source: A review based on historic data, design methods, efficiencies and modern optimizations”. Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 97, pp. 414-427, 2018.
  7. Brekke H. “Hydraulic Turbines - Design, Erection and Operation”. Norwegian University of Science and Technology, 2001.
  8. Egusquiza E., et al. “Condition monitoring of pump-turbines. New challenges”. Measurement, vol. 67, pp. 151-163, 2015.
  9. Giosio D.R., et al. “Design and performance evaluation of a pump-as-turbine micro-hydro test facility with incorporated inlet flow control”. Renewable Energy, vol. 78, pp. 1-6, 2015.
  10. O‘zbekiston Energetika vazirligi. “Andijon viloyatida yangi mikro GES ishga tushiriladi”. 2021. https://minenergy.uz