ELEKTR TARMOQLARIDA REAKTIV QUVVATNI KOMPENSATSIYA QILISH USULLARI VA QURILMALARI

Xamidov Y. K., Abdulazizov B. B., Xushboqov B. A. & Abdirasulov K. F.


Annotatsiya

Ushbu maqolada elektr tarmoqlarida reaktiv quvvatning hosil bo‘lish tabiati, uning texnik-iqtisodiy oqibatlari va kompensatsiya qilishning zamonaviy usullari ko‘rib chiqiladi. Statik kondensator batareyalari, sinxron kompensatorlar, thyristorli boshqariladigan reaktorlar va statik var-kompensatorlar tahlil qilinadi. Kompensatsiya qurilmalarini joylashtirish va quvvat tanlashning optimal usullari bayon etiladi. Tadqiqot natijalari elektr tarmoqlarida kuchlanish sifatini yaxshilash va energiya yo‘qotishlarini kamaytirishga yo‘naltirilgan amaliy tavsiyalar bilan yakunlanadi.


Adabiyotlar

  1. Идельчик В.И. Электрические системы и сети. – М.: Энергоатомиздат, 1990. – 592 с.
  2. Железко Ю.С. Потери электроэнергии. Реактивная мощность. Качество электроэнергии. – М.: ЭНАС, 2009. – 456 с.
  3. Saymon Xorn. Elektr energetika tizimlari. – Toshkent: Fan, 2021. – 380 b.
  4. Miller T.J.E. Reactive Power Control in Electric Systems. – John Wiley & Sons, 1982. – 408 p.
  5. Theraja B.L., Theraja A.K. A Textbook of Electrical Technology. Vol. II. – New Delhi: S. Chand, 2005.
  6. Hingorani N.G., Gyugyi L. Understanding FACTS: Concepts and Technology. – IEEE Press, 2000. – 432 p.
  7. Dixon J. et al. Reactive Power Compensation Technologies: State-of-Art Review // Proceedings of the IEEE. – 2005. – Vol. 93, №12. – P. 2144–2164.
  8. Mohan N., Undeland T.M., Robbins W.P. Power Electronics: Converters, Applications, and Design. – Wiley, 2003.
  9. O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligining me'yoriy-texnik hujjati. Elektr energiyasi sifati mezonlari. – Toshkent, 2022.
  10. Andersen B.R. STATCOM Technology and Its Applications // ABB Review. – 2006. – №2. – P. 12–19.
  11. Akagi H. Active Harmonic Filters // Proceedings of the IEEE. – 2005. – Vol. 93, №12. – P. 2128–2141.
  12. Razzaqov B.I., Hasanov O.T. Sanoat korxonalarida energiya tejash imkoniyatlari // O‘zbekiston energetikasi. – 2023. – №4. – B. 45–52.
  13. Zhang X., Wang Z. Smart VAR Compensation Using AI and IoT // IEEE Transactions on Smart Grid. – 2024. – Vol. 15, №1. – P. 112–124.