GENERATIV SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING GRAFIK DIZAYN JARAYONLARI SAMARADORLIGIGA TA'SIRINI BAHOLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI

Fattoyeva N. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada generativ sun'iy intellekt texnologiyalarining grafik dizayn jarayonlari samaradorligiga ta'sirini baholashning ilmiy-metodik asoslari tadqiq etiladi. Zamonaviy raqamli iqtisodiyotda Midjourney, Adobe Firefly, DALL-E 3 va Stable Diffusion kabi GSI vositalarining kreativ sanoatga jadal kirib kelishi an'anaviy dizayn metodologiyasini qayta ko‘rib chiqishni taqozo etmoqda. Shu bilan birga, ushbu vositalarning dizayn samaradorligiga ta'sirini o‘lchashning ilmiy asoslangan mezonlari va usullari hali yetarlicha ishlanmagan. Maqolada kvazieksperimental o‘lchov, tuzilgan ekspert intervyulari va qiyosiy ish-oqim tahlilini o‘z ichiga olgan aralash metodologiya qo‘llanilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, GSI vositalarini grafik dizayn jarayonlariga integratsiya qilish topshiriqni bajarish vaqtini o‘rtacha 47,3 foizga qisqartiradi, bajarilgan dizayn variantlari sonini esa 3,2 barobar oshiradi. Tadqiqot doirasida besh o‘lchamli samaradorlik baholash tizimi taklif etiladi hamda kreativ sanoat va oliy ta'lim muassasalari uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi.


Adabiyotlar

  1. Adobe Inc. (2023). Adobe Global Creativity Study 2023: AI, Creativity and the Future of Design. Adobe Systems Incorporated.
  2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi PF-6079-sonli Farmoni. "Raqamli O‘zbekiston - 2030" strategiyasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida. Toshkent.
  3. Goodfellow, I., Pouget-Abadie, J., Mirza, M., Xu, B., Warde-Farley, D., Ozair, S., Courville, A., & Bengio, Y. (2014). Generative adversarial nets. Advances in Neural Information Processing Systems, 27, 2672–2680.
  4. Ho, J., Jain, A., & Abbeel, P. (2020). Denoising diffusion probabilistic models. Advances in Neural Information Processing Systems, 33, 6840–6851.
  5. Brown, T. (2009). Change by Design: How Design Thinking Transforms Organizations and Inspires Innovation. HarperBusiness.
  6. Oppenlaender, J. (2022). A taxonomy of prompt modifiers for text-to-image generation. arXiv:2204.13988. https://doi.org/10.48550/arXiv.2204.13988
  7. Sbai, O., Elhoseiny, M., Bordes, A., LeCun, Y., & Couprie, C. (2019). DesIGN: Design inspiration from generative networks. In L. Leal-Taixé & S. Roth (Eds.), Computer Vision – ECCV 2018 Workshops (pp. 37–43). Springer.
  8. Jiang, H., Maher, M. L., & Murty, P. (2023). Human–AI co-creativity in design: From tool to partner. International Journal of Design Creativity and Innovation, 11(2), 58–79.
  9. Brade, S., Wang, B., Sousa, M., Oore, S., & Grossman, T. (2023). Promptify: Text-to-image generation through interactive prompt exploration with large language models. Proceedings of the ACM Symposium on User Interface Software and Technology 2023, Article 16.
  10. Hasanov, J. R. (2023). O‘zbekiston oliy ta'lim muassasalarida raqamli dizayn ta'limining zamonaviy holati va rivojlantirish yo‘llari. Pedagogika va psixologiya, 4(2), 34–41.
  11. Toshmatova, N. S. (2024). Mahalliy kreativ sanoat mutaxassislari orasida sun'iy intellekt savodxonligi darajasi: empirik tahlil. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiya, 3, 88–97.
  12. Guilford, J. P. (1967). The Nature of Human Intelligence. McGraw-Hill.
  13. Norman, D. A. (2013). The Design of Everyday Things (Revised and Expanded Edition). Basic Books.
  14. Kimbell, L. (2011). Rethinking design thinking: Part I. Design and Culture, 3(3), 285–306. https://doi.org/10.2752/175470811X13071166525216
  15. Runco, M. A., & Jaeger, G. J. (2012). The standard definition of creativity. Creativity Research Journal, 24(1), 92–96. https://doi.org/10.1080/10400419.2012.650092
  16. Liu, V., & Chilton, L. B. (2022). Design guidelines for prompt engineering text-to-image generative models. In Proceedings of the 2022 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI'22), Article 384. https://doi.org/10.1145/3491102.3501825
  17. Moruzzi, C. (2023). Assessing creativity: The problem with AI art. Minds and Machines, 33(3), 391–410. https://doi.org/10.1007/s11023-022-09619-5
  18. Rezwana, J., & Maher, M. L. (2022). Designing creative AI partners with COFI: A framework for human–AI co-creativity. ACM Transactions on Computer-Human Interaction, 30(2), Article 22. https://doi.org/10.1145/3519026
  19. Cetinic, E., & She, J. (2022). Understanding and creating art with AI: Review and outlook. ACM Transactions on Multimedia Computing, Communications, and Applications, 18(2), Article 66. https://doi.org/10.1145/3475799
  20. Shneiderman, B. (2022). Human-Centered AI. Oxford University Press.