UMUMIY O‘RTA TA’LIM MUASSASALARIDA AUTIZM SPEKTRIDAGI BOLALARNI KOLLAB KUCHAYTIRISHDA MONTESSORI METODIKASI

Akromxonova Z. N.


Annotatsiya

Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalari sharoitida autizm spektri buzilishiga (ASB) ega bolalarni qo‘llab-quvvatlashda Montessori pedagogikasini qo‘llash masalalari tahlil qilingan. An’anaviy ravishda Montessori ta’limi maktabgacha yosh va ixtisoslashtirilgan muhitlar bilan bog‘langan bo‘lsa-da, ushbu tadqiqot umumta’lim maktablari uchun moslashtirilgan **Adaptiv mikro-mustaqillik modeli (Adaptive Micro-Independence Model – AMIM)**ni ilgari suradi. Mazkur model Montessori tamoyillarini vizual regulyatsiya, mikro-avtonomiya sikllari va tengdoshlar orqali qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari bilan uyg‘unlashtirib, ASBga ega o‘quvchilarning kognitiv, sensor va ijtimoiy xususiyatlarini hisobga olgan holda ishlab chiqilgan. Taklif etilayotgan yondashuv inklyuziv sinflarda mustaqillik va barqarorlik o‘rtasida muvozanatni ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, o‘qituvchilar, maktab rahbarlari va ta’lim siyosati ishlab chiquvchilari uchun amaliy ahamiyatga ega.


Adabiyotlar

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: APA.
  2. Montessori, M. (1967). The discovery of the child. New York: Ballantine Books.
  3. Montessori, M. (1995). The absorbent mind. New York: Henry Holt and Company.
  4. Odom, S. L., Buysse, V., & Soukakou, E. (2011). Inclusion for young children with disabilities: A quarter century of research perspectives. Journal of Early Intervention, 33(4), 344–356. https://doi.org/10.1177/1053815111430094
  5. Pellicano, E., Dinsmore, A., & Charman, T. (2014). What should autism research focus upon? Autism, 18(7), 756–770.
  6. https://doi.org/10.1177/1362361314529627
  7. Rao, S. M., & Gagie, B. (2006). Learning through seeing and doing: Visual supports for children with autism. Teaching Exceptional Children, 38(6), 26–33.