XAVFSIZ HAYOT TARZINI SHAKLLANTIRISHDA TA'LIM VA TARBIYANING O‘RNI: NAZARIY ASOSLAR VA AMALIY MODEL
Nigmatjonov S. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada xavfsiz hayot tarzini shakllantirishda ta'lim va tarbiyaning o‘rni ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot maktabgacha ta'limdan tortib uzluksiz ta'limgacha bo‘lgan barcha bosqichlarda xavfsizlik kompetensiyasini shakllantirish mexanizmlarini ochib berishga qaratilgan. Xavfsizlik madaniyatining besh tarkibiy komponenti — bilim, ko‘nikma, munosabat, ijtimoiy xulq-atvor va moslashuvchanlik — ta'lim jarayoni bilan integratsiya nuqtai nazaridan tadqiq etildi. Oila, maktab, oliy ta'lim muassasalari, ommaviy axborot vositalari va davlatning birgalikdagi ta'siri ko‘p bosqichli model asosida tahlil qilindi. Kirk Patrick modeliga asoslangan besh bosqichli baholash tizimi ta'lim samaradorligini o‘lchash uchun taklif etildi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston Respublikasida HFX sohasidagi ta'lim tizimini takomillashtirishda qo‘llanilishi mumkin.
Adabiyotlar
- Hayot faoliyati xavfsizligi: Darslik. — Toshkent, 2026. — 300 b.
- Karabalaev O., Toshmatov A. Hayot faoliyati xavfsizligi. — Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.
- Kirkpatrick D.L. Techniques for evaluating training programs // Journal of the American Society of Training Directors. — 1959. — Vol. 13. — P. 3–9.
- UNESCO. Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives. — Paris: UNESCO, 2017.
- ILO. Safety and Health at Work: A Vision for Sustainable Prevention. — Geneva: ILO, 2014.
- Reason J. Managing the Risks of Organizational Accidents. — Ashgate, 1997. — 252 p.
- Bloom B.S. Taxonomy of Educational Objectives: Handbook I — Cognitive Domain. — Longmans Green, 1956.
- O‘zbekiston Respublikasining «Ta'lim to‘g‘risida»gi Qonuni (yangi tahriri). — Toshkent, 2020.
- O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining «Hayot faoliyati xavfsizligi» fanini o‘qitish to‘g‘risidagi qarorlari.
- Hollnagel E. Safety-I and Safety-II: The Past and Future of Safety Management. — Ashgate, 2014.
- Bandura A. Social Learning Theory. — Prentice Hall, 1977.
- WHO. Health Literacy: The Solid Facts. — Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2013.