pH NI O‘LCHASH VOSITALARINING METROLOGIK XUSUSIYATLARINI ANIQLASH JARAYONIDA O‘RNATILGAN TALABLARNI XALQARO TALABLARGA UYG‘UNLASHTIRISH VA TAKOMILLASHTIRISH
Matyakubova P. M., Kadirova S. A. & Raxmatullayev S. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada pH o‘lchash vositalarining metrologik xususiyatlarini aniqlash jarayonida zarur sharoitlarni belgilash masalalari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Shuningdek, pH o‘lchash vositalarining fizik-kimyoviy o‘lchash laboratoriyalari hamda sanoatning turli tarmoqlarida qo‘llashning ahamiyati, pH o‘lchash vositalarining metrologik xususiyatlari, pH o‘lchashlarda ta’sir etuvchi omillar, pH o‘lchash vositalarining metrologik xususiyatlarini aniqlashda xalqaro talablar va ularning mazmuni, jarayonni tashkil etishda laboratoriya xonalariga va yordamchi vositalariga qo‘yiladigan talablar atroflicha keltirib o‘tilgan.
Adabiyotlar
- Z. Zulkarnay, S. Shazwani, B. Ibrahim, A. J. Jurimah, A. R. Ruzairi, S. Zaridah. An overview on pH measurement technique and application in biomedical and industrial process. 2015 2nd International Conference on Biomedical Engineering (ICoBE). DOI: 10.1109/ICoBE.2015.7235898
- ISO/IEC 17025:2017-11(E) General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. International Organization for Standardization. 2017.
- John J. Barron, C. Ashton, L. Geary. The Effects of Temperature on pH Measurement // A reagecon technical paper. September 2006.
- IEC 60068-1:2013 Environmental testing, General and guidance. ICS 19.040, ISBN 978-2-8322-1110-6.
- IEC 60068-2-13 Environmental testing. Part 2-13. M: Low air pressure.
- Good measurement practice in pH measurement. Mettler toledo. pH Essentials Guide 2021.
- R. Bates and R. Durst. Definition of pH scales, standard reference values, measurement of ph and related terminology. Pure and Appl. Chem., Vol. 57, No. 3, pp. 531—542.
- R. P. Buck and oth. Measurement of pH. definition, standards, and procedures. Pure Appl. Chem., Vol. 74, No. 11, pp. 2169–2200, 2002.
- O‘zMSt 584:2025 O‘lchashlar birliligini ta’minlash davlat tizimi. pH-metrlar va ion o‘lchagichlar. Qiyoslash uslubiyoti.
- Matyakubova P.M. Eksperimentni tashkil etish va rejalashtirish. O‘quv qo‘llanma. ISBN 978-9910-9838-1-8 «Fan va texnologiyalar nashriyot-matbaa uyi», 2023, 183 b.
- Matyakubova P.M., Ismatullayev P.R., Masharipov Sh.M. O‘lchash usullari va vositalari. O‘quv qo‘llanma. 2023 y.
- Matyakubova P.M., Rakhmatullaev S.A. Analysis of temperature-dependent pH scale for aqueous solutions according to international requirements // Journal Proceedings. Volume 52 (06) Issue 04-02 2025. p 65-69.
- OIML R 54 pH SCALE for AQUEOUS SOLUTIONS. International Organization of Legal Metrology.
- Raxmatullayev S.A., Xo‘jaqulov D.A. Suyuqliklardagi vodorod ionlari faolligi ko‘rsatkichi (pH) ni o‘lchash vositalarining metrologik ta’minoti // “Milliy standart” Ilmiy-texnik jurnali 2025 / 1-SON. b. 72-75.