FITOTERAPIYADA DORIVOR O‘SIMLIKLARDAN FOYDALANISHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI: XALQ TABOBATI VA ILMIY TIBBIYOT INTEGRATSIYASI
Kodirov N. D. & Tojiboyeva R. D.
Annotatsiya
Ushbu maqolada fitoterapiyada dorivor o‘simliklardan foydalanishning zamonaviy yondashuvlari, xalq tabobati va ilmiy tibbiyot integratsiyasining ahamiyati yoritilgan. Dorivor o‘simliklarning biologik faol moddalarga boyligi, ularning profilaktika va davolashdagi o‘rni hamda zamonaviy farmatsevtika sanoatida qo‘llanilishi tahlil qilindi. Tadqiqot davomida ilmiy manbalar, klinik kuzatuvlar va xalq tabobati tajribalaridan foydalanildi. Natijalarga ko‘ra, dorivor o‘simliklar asosida yaratilayotgan preparatlar inson organizmiga nisbatan yumshoq ta’sir ko‘rsatishi, nojo‘ya ta’sirlarning kamligi va tabiiyligi bilan ajralib turishi aniqlandi. Xalq tabobati tajribalarini ilmiy asosda o‘rganish va standartlashtirish fitoterapiya rivojlanishining muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.
Adabiyotlar
- Xolmatov X.X., Ahmedov O‘.A. Farmakognoziya. – Toshkent: Ibn Sino nomidagi nashriyot, 2007. – 512 b.
- Nabiyev M.M. Shifobaxsh giyohlar. – Toshkent: O‘qituvchi, 1993. – 320 b.
- Hamidov H., Tojimuhamedov I. Dorivor o‘simliklar va ularning qo‘llanilishi. – Toshkent: Fan, 2018. – 286 b.
- World Health Organization (WHO). WHO Traditional Medicine Strategy 2014–2023. – Geneva: WHO Press, 2013. – 76 p.
- World Health Organization (WHO). WHO Monographs on Selected Medicinal Plants. Vol. 1–4. – Geneva: WHO Press, 1999–2009.
- Bruneton J. Pharmacognosy, Phytochemistry, Medicinal Plants. – 2nd ed. – Paris: Lavoisier Publishing, 1999. – 1119 p.
- Evans W.C. Trease and Evans Pharmacognosy. – 16th ed. – London: Saunders Elsevier, 2009. – 603 p.
- Tyler V.E., Robbers J.E. Tyler’s Herbs of Choice: The Therapeutic Use of Phytomedicinals. – New York: Haworth Herbal Press, 2000. – 284 p.
- Ekor M. The Growing Use of Herbal Medicines: Issues Relating to Adverse Reactions and Challenges in Monitoring Safety // Frontiers in Pharmacology. – 2014. – Vol. 4. – P. 177.
- Panossian A., Wikman G. Effects of Adaptogens on the Central Nervous System and the Molecular Mechanisms Associated with Their Stress-Protective Activity // Pharmaceuticals. – 2010. – Vol. 3, No. 1. – P. 188–224.
- Barnes J., Anderson L.A., Phillipson J.D. Herbal Medicines. – 3rd ed. – London: Pharmaceutical Press, 2007. – 748 p.
- Petrovskiy B.V. Lekarstvennыe rasteniya v nauchnoy i narodnoy meditsine. – Moskva: Meditsina, 2005. – 432 s.
- Kodirov N.D., va hammualliflar. Dorivor o‘simliklar asosidagi fitopreparatlarning farmakologik xususiyatlari // Farmatsiya va tibbiyotning dolzarb muammolari. – 2024. – №2. – B. 45–52.
- O‘zbekiston Respublikasi Davlat farmakopeyasi. I jild. – Toshkent, 2021. – 1056 b.
- Sharipov A.S., Raximov B.T. Fitoterapiyaning zamonaviy yo‘nalishlari va istiqbollari // Tibbiyot va innovatsiyalar. – 2023. – №4. – B. 67–74.