METALL YUZALARNI KORROZIYADAN HIMOYA QILISH UCHUN MODIFIKATSIYALANGAN BITUM-POLIMER MASTIK QOPLAMALARNI ISHLAB CHIQISH
Murodov J. M., Temirov A. H. & Ataullayev S. N.
Annotatsiya
Metall konstruksiyalarni korroziyadan himoya qilish ko‘plab sanoat tarmoqlari uchun muhim muammo bo‘lib qolmoqda. So‘nggi yillarda modifikatsiyalangan bitumni epoksid smola bilan birlashtirish korroziyaga qarshi himoyani kuchaytirishning istiqbolli yo‘nalishi sifatida namoyon bo‘ldi. Ushbu yangi kompozitsion material korroziyaning zararli ta’sirlarini oldini olishda yuqori samaradorlikni namoyon etib, muhim infratuzilma ob’ektlari, sanoat jihozlari va turli metall yuzalarni muhofaza qilish uchun innovatsion yechim taklif etadi. Modifikatsiyalangan bitum va epoksid smolaning birikmasidan hosil bo‘lgan sinergetik xususiyatlar yuqori mustahkamlik, kimyoviy ta’sirlarga chidamlilik hamda konstruksion barqarorlikni ta’minlash imkoniyatini yaratib, korroziyaga qarshi qoplamalar sohasida yangi yutuqlarga asos bo‘lmoqda Ushbu ilmiy maqolada mazkur kompozitsion materialning korroziyaga qarshi samarali to‘siq sifatidagi xususiyatlari, ta’sir mexanizmi va qo‘llanish imkoniyatlari o‘rganilgan bo‘lib, uning korroziyani kamaytirish strategiyalaridagi ahamiyati yoritib berilgan. Tadqiqotda bitum ELM-NG900Z markali epoksid smola va qattiqlashtirgich yordamida mos ravishda 1.0:5:1.5 nisbatda modifikatsiya qilindi. Keyinchalik modifikatsiyalangan bitum mexanik va erituvchi moddalar ta’siri bo‘yicha sinovlardan o‘tkazildi. Sinov natijalariga ko‘ra, modifikatsiyalangan bitum namunalari barcha tekshiruvlardan muvaffaqiyatli o‘tib, etalon namunaga (bitumsiz epoksid smolaga) nisbatan yaxshiroq ko‘rsatkichlarni namoyon qildi.
Adabiyotlar
- Syrmanova K, Negim E, Kaldybekova J, Tuleuov A.M. Termoplastik poliuretan yordamida epoksilitane kompozitsiyalarini modifikatsiya qilish. Oriental Journal of Chemistry, 2016; 32(1):1–7.
- 2.Apostolidis P, Liu X, Erkens SMJG, Scarpas A. Bitumning epoksid bilan modifikatsiyasini baholash. Construction and Building Materials, 2019; 208:361–368.
- Apostolidis P, Liu X, Kasbergen C va boshq. Epoksid modifikatsiyalangan bitumli bog‘lovchilarning qotish jarayonini termo-reologik o‘rganish. Transportation Research Record, 2018; 2672(28):190–199.
- Cong P, Tian Y, Liu N, Xu P. Epoksid-smola bilan modifikatsiyalangan asfalt bog‘lovchini tadqiq qilish. Journal of Applied Polymer Science, 2016; 133(21).
- Zhou W va boshq. Epoksid asfaltning termo-mexanik xususiyatlari va tuzilishiga ta’siri. International Journal of Pavement Engineering, 2017; 18(10):928–936.
- Lu Q, Bors J. Epoksid asfaltning ko‘prik qoplamalari va yo‘llardagi muqobil qo‘llanilishi. Construction and Building Materials, 2015; 78:18–25.
- Sun Y va boshq. Nanokley bilan mustahkamlangan epoksid asfalt kompozitlarining termal va mexanik xususiyatlari. Journal of Applied Polymer Science, 2015; 132(12).
- Yin H va boshq. Termoreaktiv epoksid-modifikatsiyalangan asfaltlarning termal va mexanik xususiyatlari. Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 2014; 115:1073–1080.
- Xiao Y va boshq. Ikki komponentli epoksid modifikatsiyalangan bitum xususiyatlari. Materials and Structures, 2011; 44:611–622.
- Dauletov Y va boshq. N,N-diallyl-N,N-dimetilammoniy xlorid va vinil efirining polimerlanish kinetikasi. Fibers and Polymers, 2018; 19:2023–2029.
- Fischer HR, Cernescu A. Bitum mikrostrukturasi va kimyoviy tarkibining bog‘liqligi. Fuel, 2015; 153:628–633.
- Li H, Li SQ. Asfalt moylarining korroziya mexanizmi bo‘yicha tadqiqot. Highway Engineering, 2016; 41:229–231.
- Makhmetova A va boshq. Epoksid smolalarning metall korroziyadan himoyadagi qoplama sifatida qo‘llanilishi. Complex Use of Mineral Resources, 2023; 328(1):20–32.
- Li Q va boshq. Asfalt aralashmalarining yoqilg‘i moylariga korroziya chidamliligi. Construction and Building Materials, 2019; 220:10–20.
- Gao X va boshq. Silikon smolaning asfaltning korroziyaga chidamliligiga ta’siri. Sustainability, 2022; 14(21):14053.
- Jin FL, Li X, Park SJ. Epoksid smolalar: sintez va qo‘llanilishi. Journal of Industrial and Engineering Chemistry, 2015; 29:1–11.
- Xiang Q, Xiao F. Epoksid materiallarning yo‘l qurilishidagi qo‘llanilishi. Construction and Building Materials, 2020; 235:117529.
- Cong P va boshq. Issiq aralashtirilgan epoksid asfalt bog‘lovchilarning kimyoviy va fizik xususiyatlari. Construction and Building Materials, 2019; 198:1–9.
- Ainakulova D va boshq. O‘tkazuvchi qoplamalar va katod himoya tizimlari bo‘yicha tahliliy sharh. Complex Use of Mineral Resources, 2023; 329(2):92–102.
- Ignatenko VY va boshq. Og‘ir neft asfaltenlarining epoksid smola uchun nanoto‘ldiruvchi sifatidagi roli. Polymer Engineering & Science, 2020; 60(7):1530–1545.
- Syrmanova K va boshq. Epoksilitane kompozitsiyalarini modifikatsiya qilish jarayoni. Industrial Technology and Engineering, 2015; 3:75–83.
- Muradova S va boshq. Akril smolalarning korroziyaga qarshi qoplama sifatidagi afzalliklari. Complex Use of Mineral Resources, 2023; 327(4):90–98.