ATROF-MUHIT MUHOFAZASIDA YASHIL TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSIYALARNING ROLI.
Jo‘rayeva O. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada globallashuv va iqlim oʻzgarishi sharoitida atrof-muhit barqarorligini ta’minlashda yashil texnologiyalar va innovatsiyalarning roli oʻrganilgan. Tadqiqot doirasida ekologik Kuznets egri chizigʻi (EKC) gipotezasiga tayanib, koʻp omilli chiziqli regressiya modeli yordamida iqtisodiy oʻsish, qayta tiklanuvchi energiya manbalari va yashil innovatsiyalarning karbonat angidrid (CO2) emissiyasiga ta’siri miqdoriy baholandi. Ekonometrik tahlil natijalari shuni koʻrsatdiki, yashil innovatsiyalar indeksining 1\% ga oʻsishi atmosferaga chiqariladigan chiqindilar hajmini oʻrtacha 0.32\% ga qisqartiradi. Maqola yakunida sanoat korxonalarida energiya samaradorligini oshirish va yashil iqtisodiyotga oʻtish strategiyasini jadallashtirish boʻyicha amaliy tavsiyalar ilgari surilgan.
Adabiyotlar
- Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. IPCC Assessment Report. https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/
- United Nations Environment Programme (UNEP). (2022). The Green Economy Transition: Pathways to Sustainable Development. https://www.unep.org/resources/green-economy
- OECD. (2021). Incentivising Eco-Innovation: A Policy Framework for Green Growth. OECD Publishing, Paris. https://www.oecd.org/env/consumption-innovation/
- Schumpeter, J. A. (2006). The Theory of Economic Development. Harvard University Press. https://www.harvard.edu/ (Sanoatda innovatsiyalar transformatsiyasi asoslari).
- Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. (2022). 2022–2026-yillarda yashil iqtisodiyotga oʻtish va energiya tejamkorlikni ta’minlash dasturi toʻgʻrisida. PQ-440-son.https://lex.uz/docs/6231495
- Grossman, G. M., & Krueger, A. B. (1995). Economic Growth and the Environment. The Quarterly Journal of Economics, 110(2), 353-377. https://academic.oup.com/qje/article-abstract/110/2/353/1841320
- World Bank. (2025). World Development Indicators: Green Growth and Environment Data. World Bank Open Data. https://databank.worldbank.org/
- International Energy Agency (IEA). (2024). Global Energy Review: CO2 Emissions and Renewable Energy Integration. https://www.iea.org/reports/global-energy-review
- Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N. M., & Hultink, E. J. (2017). The Circular Economy – A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
- Stern, D. I. (2004). The Rise and Fall of the Environmental Kuznets Curve. World Development, 32(8), 1419-1439. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2004.03.004
- Barbieri, N., Marzucchi, A., & Rizzo, U. (2016). Drivers of environmental innovation: A review of the empirical literature. Journal of Cleaner Production, 127, 14-31.https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.03.111
- Oʻzbekiston Respublikasi Statistika agentligi. (2025). Atrof-muhit muhofazasi va tabiiy resurslardan foydalanish statistikasi bülleteni. https://stat.uz/uz/statistika-lar/ekologiya
- European Commission. (2023). Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) Framework. European Green Deal. https://taxation-customs.ec.europa.eu/carbon-border-adjustment-mechanism_en