URAN BILAN IFLOSLANGAN MAHSULDOR HOVUZ TUPROQLARNI REKULTIVATSIYA QILISHDA KIMYOVIY DEZAKTIVATSIYA USULINING SAMARADORLIGINI BAHOLASH

Farmanova M. A.


Annotatsiya

Mazkur tadqiqotda uran qazib olish jarayonida buzilgan mahsuldor hovuz tuproqlarini rekultivatsiya qilish maqsadida kimyoviy dezaktivatsiya usulining samaradorligi o‘rganildi. Dezaktivator sifatida mononitromochevina va azot kislotasi asosidagi eritmalardan foydalanildi. Turli molyar nisbatlarda tayyorlangan dezaktivlashtiruvchi eritmalarning radionuklidlarni ekstraksiyalash qobiliyati laboratoriya sharoitida baholandi. Tadqiqot natijalari dezaktivlashtiruvchi eritma tarkibida azot kislotasi miqdorining ortishi radionuklidlarning tuproqdan ajralib chiqish jarayonini jadallashtirishini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, eritmalardagi umumiy tuz miqdorining sezilarli darajada oshishi qayd etildi. Olingan natijalar uran bilan ifloslangan mahsuldor hovuzlarni rekultivatsiya qilishda kimyoviy dezaktivatsiya usulidan foydalanish istiqbolli ekanligini ko‘rsatadi hamda ushbu yo‘nalishda qo‘shimcha tadqiqotlar olib borish zarurligini tasdiqlaydi.


Adabiyotlar

  1. Сабодина М.Н., Захарова Е.В., Калмыков С.Н. va boshqalar. «Сорбция 237Np(V), 238U(VI) и 137Cs на глинистых породах: роль поверхностных пленок соединений Fe(III)» // Radiokimyo. – 2008. – 50-jild, 1-son. – B. 81–86.
  2. Кузнецов В.А., Генералова В.А. «Исследование сорбционных свойств гидроксидов железа, марганца, титана, алюминия и кремния по отношению к 90Sr и 137Cs» // Radiokimyo. – 2000. – 42-jild, 2-son. – B. 154–157.
  3. Varlakova G.A., Ostashkina E.E., Golubeva Z.I. «Evaluation of the Antimigration Properties of Materials for Buffer Filling of a Near-Surface Radioactive Waste Repository» // Radiochemistry. – 2014. – 56-jild, 1-son. – B. 109–113.
  4. Волков В.Г., Павленко В.И., Чесноков А.В., Арустамов А.Э. «Обращение с радиоактивными отходами при реабилитации загрязненных объектов и территорий Кирово-Чепецкого химического комбината» // Atom energiyasi. – 2009. – 107-jild, 4-son. – B. 231–235.
  5. Велихов Е.П., Пономарев-Степной Н.Н., Волков В.Г., Городецкий Г.Г. va boshqalar. «Реабилитация радиоактивно загрязненных объектов и территории РНЦ "Курчатовский институт"» // Atom energiyasi. – 2007. – 102-jild, 5-son. – B. 300–306.
  6. «Проблемы ядерного наследия и пути их решения»: 2 jildda / Umumiy tahrir ostida Е.В. Евстратов, М.А. Агапов, Н.П. Лаверов, Л.А. Большов, И.И. Линге. 1-jild. – Moskva: «Энергоатоманалитика», 2010. – 376 b.
  7. Степеннов Д.Б., Стрижакова Е.Р., Васильева Г.К. «Проблемы рекультивации земель, загрязненных радионуклидами и другими техногенными загрязнителями, в пунктах временного хранения ОЯТ и РАО» // Ilmiy maqolalar to‘plami. XI xalqaro ekologik simpozium «Урал атомный – Урал промышленный». – 2006. – B. 301–302.