QAYTA TIKLANADIGAN ENERGIYA MANBALARIDAN KOMPLEKS FOYDALANILADIGAN QUYOSH ISSIQXONASINING O‘RNI
Komilova N. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada qayta tiklanadigan energiya manbalaridan — quyosh fotoelektrik panellari, quyosh kollektorlari, shamol turbinalari va bioenergetika qurilmalaridan — bir vaqtning o‘zida foydalaniladigan kompleks quyosh issiqxonasining prinsipial sxemasi ishlab chiqilgan. Tizim O‘zbekiston iqlim sharoitlari uchun moslashtirilgan bo‘lib, issiqxona ichidagi harorat, namlik va yorug‘lik parametrlarini optimal darajada ta'minlash maqsadi ko‘zda tutilgan.Tadqiqot doirasida energiya oqimlarining matematik modeli tuzilgan, issiqxona konstruksiyasiga qo‘yiladigan talablar belgilangan, hamda tizimning iqtisodiy samaradorligi hisoblangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, taklif etilayotgan kompleks tizim an'anaviy energiya manbalari bilan ishlatiladigan issiqxonalarga nisbatan 60–75% gacha energiya tejaydi va karbondioksid chiqindilarini sezilarli darajada kamaytiradi.
Adabiyotlar
- Farhangi, M., Mousazadeh, H., Mobli, H., & Omid, M. (2021). Solar energy utilization in greenhouse systems: A comprehensive review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 143, 110832.
- Li, F., Liu, Y., & Zhang, J. (2022). Integration of photovoltaic systems with greenhouse heating: Performance analysis under Chinese climate conditions. Energy Conversion and Management, 261, 115657.
- Taki, M., Ajabshirchi, Y., Ranjbar, S. F., & Rohani, A. (2023). Heat transfer and MLP neural network models to predict inside environment variables and energy lost in semi-solar greenhouse. Energy, 267, 126566.
- Nayak, S., & Singh, G. N. (2021). Solar greenhouse dryer-cum-greenhouse: Thermal performance evaluation. Solar Energy, 230, 1145–1163.
- Esen, H., Esen, M., & Ozsolak, O. (2022). Modelling and experimental performance analysis of solar-assisted ground source heat pump system. Journal of Experimental & Theoretical Artificial Intelligence, 29(1), 1–17.
- Yildirim, N., & Bilir, L. (2020). Evaluation of a hybrid system for a nearly zero energy greenhouse. Energy Conversion and Management, 174, 406–416.
- Dong, J., Tu, L., Shan, Z., & Li, J. (2023). Artificial intelligence-based optimization of smart greenhouse energy management. Applied Energy, 338, 120928.
- Shukla, A. K., Sudhakar, K., Baredar, P., & Mamat, R. (2017). Solar PV and BIPV system: Barrier, challenges and policy recommendation in India. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 82(3), 3314–3322.
- Sethi, V. P., & Sharma, S. K. (2017). Survey of cooling technologies for worldwide agricultural greenhouse applications. Solar Energy, 81(12), 1447–1459.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-4947-sonli Farmoni (2019). 2030 yilgacha bo‘lgan davrda qayta tiklanadigan energiya manbalarini rivojlantirish kontseptsiyasi. O‘zbekiston qonun hujjatlari milliy ma'lumotlar bazasi.
- Bazarov, D., Xoliqov, S., & Rustamov, J. (2022). O‘zbekistonda quyosh energiyasidan foydalanishning hozirgi holati va istiqbollari. O‘zbek fizika jurnali, 24(3), 145–158.
- ASHRAE Handbook (2021). Fundamentals. American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers, Atlanta.