AROMATIK UGLEVODORODLAR VA ULARNING SANOATDAGI AHAMIYATI
Temirov A. H., Axmedova S. . & Shodiyev D. X.
Annotatsiya
Maqolada aromatik uglevodorodlarning kimyoviy mohiyati, asosiy vakillari, sanoatda olinishi va ulardan foydalanish yo‘nalishlari ilmiy-amaliy nuqtai nazardan tahlil qilindi. Benzol, toluol, ksilollar, etilbenzol va naftalin kabi birikmalar neft-gaz kimyosi hamda organik sintezning muhim oraliq mahsulotlari sanaladi. Ular polimerlar, sintetik tolalar, smolalar, bo‘yoqlar, erituvchilar va texnik materiallar ishlab chiqarishda asosiy xomashyo vazifasini bajaradi. Shuningdek, maqolada aromatik uglevodorodlarni ajratish texnologiyalari, iqtisodiy samaradorlik omillari, ekologik xavf-xatarlar va sanoat xavfsizligi talablari yoritilgan.
Adabiyotlar
- U.S. Energy Information Administration. Glossary: Aromatics - hydrocarbons with unsaturated ring structures; commercial petroleum aromatics include benzene, toluene and xylene.
- International Energy Agency (IEA). The Future of Petrochemicals: Towards more sustainable plastics and fertilisers. OECD/IEA, 2018.
- PubChem, National Library of Medicine. Benzene, Toluene, P-Xylene, Ethylbenzene and Naphthalene compound summaries.
- American Chemistry Council. Guide to the Business of Chemistry, 2023.
- U.S. Department of Energy / EERE. Energy and Environmental Profile of the U.S. Chemical Industry, Chapter 4: Benzene, Toluene, Xylene.
- IARC Monographs. Benzene, Volume 120, International Agency for Research on Cancer, 2018.
- ILO/WHO International Chemical Safety Cards: Benzene, Toluene and Naphthalene.
- Cheng, W. et al. Review on the Catalytic Conversion of Naphtha to Aromatics. Energy & Fuels, ACS, 2023.
- Chevron Phillips Chemical. Product Stewardship Summary: Benzene, Toluene, Xylene (BTX) / Hydrogenated Pyrolysis Gasoline.
- Speight, J. G. The Chemistry and Technology of Petroleum. CRC Press, updated editions.