TERMIZ SHAHRI MISOLIDA YOZGI EKSTREMAL HARORAT SHAROITIDA PIYODALAR MOBILITETINI QO‘LLAB-QUVVATLOVCHI SOVUQLIK KORIDORLARI INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA ILMIY TAKLIFLAR

Xakimova R. X.


Annotatsiya

Mazkur maqolada yozgi ekstremal harorat sharoitida shahar hududlarida piyodalar harakatlanishini qo‘llab-quvvatlovchi sovuqlik koridorlari (cooling corridors) infratuzilmasini shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari Termiz shahri misolida kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida mikroiqlim shakllanishi, urban issiqlik oroli (urban heat island) effekti, piyodalar mobiliteti, yashil infratuzilma, evaporativ sovitish mexanizmlari hamda iqlimga mos urban dizayn tamoyillari ilmiy jihatdan baholangan. Shuningdek, Termiz shahrining keskin kontinental va quruq iqlim sharoitlarida piyodalar harakatlanishini yengillashtirishga qaratilgan innovatsion infratuzilmaviy takliflar, jumladan, ariq tizimlari asosidagi salqin yo‘laklar, mavsumiy soyabonli koridorlar, ko‘p qatlamli soyali daraxtlar tizimi, yig‘iluvchi modul konstruksiyalar va parkovkalarni transformatsiyalash asosida sovuqlik zonalarini tashkil etish mexanizmlari taklif etiladi. Tadqiqot natijalari Termiz shahrida ekologik barqaror, piyodalar uchun qulay hamda iqlimga moslashgan urban muhitni shakllantirish zarurligini ko‘rsatadi.


Adabiyotlar

  1. World Health Organization. Urban heat and health studies.
  2. United Nations Human Settlements Programme. Climate-resilient urban planning reports.
  3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlari.
  4. Urban climatology va urban heat island bo‘yicha ilmiy maqolalar.
  5. Green infrastructure and cooling corridors research papers.
  6. Termiz shahri demografik statistik ma’lumotlari.
  7. Sustainable pedestrian infrastructure studies in hot climates.
  8. Climate adaptation and urban mobility scientific literature.