SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI VA MA’LUMOTLAR IQTISODIYOTI: OʻZBEKISTON IQTISODIYOTINI TRANSFORMATSIYA QILISHNING STRATEGIK YOʻNALISHLARI

Bahodirov H. B.


Annotatsiya

Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalari va ma’lumotlar iqtisodiyotining zamonaviy iqtisodiy rivojlanishdagi strategik o‘rni hamda ularning O‘zbekiston iqtisodiyotini transformatsiya qilish jarayonidagi amaliy ahamiyati ilmiy-nazariy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Raqamli iqtisodiyot sharoitida ma’lumotlar ishlab chiqarishning yangi strategik resursiga aylanib borayotgani, sun’iy intellekt esa mazkur resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirayotgani asoslab beriladi. Maqolada iqtisodiy o‘sish nazariyalari, innovatsion rivojlanish konsepsiyasi, bilimlar iqtisodiyoti va raqamli transformatsiya tamoyillari o‘zaro uyg‘un holda yoritilib, ularning milliy iqtisodiyotga ta’siri baholanadi. Shuningdek, sanoat, qishloq xo‘jaligi, bank-moliya tizimi, sog‘liqni saqlash, ta’lim va davlat boshqaruvi sohalarida sun’iy intellektdan foydalanishning iqtisodiy samaradorligi tahlil qilinadi. O‘zbekistonning raqamli rivojlanish siyosati, ma’lumotlar infratuzilmasini takomillashtirish, inson kapitalini rivojlantirish va innovatsion ekotizimni mustahkamlash orqali xalqaro raqobatbardoshlikni oshirish imkoniyatlari ilmiy asosda yoritiladi. Maqola natijalari sun’iy intellekt va ma’lumotlar iqtisodiyotining milliy iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, mehnat unumdorligini oshirish, investitsion jozibadorlikni kuchaytirish hamda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlashdagi ustuvor strategik yo‘nalish ekanligini ko‘rsatadi. Mazkur maqola davlat siyosati, ilmiy izlanishlar va biznes subyektlari uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiluvchi ilmiy-nazariy asoslarni shakllantiradi.


Adabiyotlar

  1. Acemoglu, D., & Johnson, S. (2023). Power and Progress: Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Prosperity. PublicAffairs.
  2. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W. W. Norton & Company.
  3. Davenport, T. H., & Ronanki, R. (2018). Artificial Intelligence for the Real World. Harvard Business Review, 96(1), 108–116.
  4. International Monetary Fund. (2024). World Economic Outlook: Artificial Intelligence and the Future of Growth. Washington, DC: IMF.
  5. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). OECD Digital Economy Outlook 2024. Paris: OECD Publishing.
  6. United Nations Conference on Trade and Development. (2024). Digital Economy Report 2024. Geneva: UNCTAD.
  7. United Nations. (2024). E-Government Survey 2024: Accelerating Digital Transformation. New York: United Nations.
  8. World Bank. (2024). World Development Report 2024: The Middle-Income Trap. Washington, DC: World Bank.
  9. World Economic Forum. (2025). The Future of Jobs Report 2025. Geneva: World Economic Forum.
  10. McKinsey Global Institute. (2023). The Economic Potential of Generative AI: The Next Productivity Frontier. McKinsey & Company.
  11. Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Pearson.
  12. Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum.
  13. Shapiro, C., & Varian, H. R. (1999). Information Rules: A Strategic Guide to the Network Economy. Harvard Business School Press
  14. Mayer-Schönberger, V., & Cukier, K. (2013). Big Data: A Revolution That Will Transform How We Live, Work, and Think. Houghton Mifflin Harcourt.
  15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). "Sun'iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish shart-sharoitlarini yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-4996-son qaror. Toshkent.
  16. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020). "Raqamli O‘zbekiston – 2030" strategiyasi. Toshkent.
  17. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. (2024). Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bo‘yicha yillik hisobot. Toshkent.
  18. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2024). O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish ko‘rsatkichlari. Toshkent.
  19. UNESCO. (2021). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: UNESCO.
  20. World Intellectual Property Organization. (2024). World Intellectual Property Indicators 2024. Geneva: WIPO.