МЕТРОЛОГИЧЕСКОЕ ОБЕСПЕЧЕНИЕ И АНАЛИЗ ПОГРЕШНОСТЕЙ ОПТИКО-ЭЛЕКТРОННЫХ СРЕДСТВ ИЗМЕРЕНИЯ УРОВНЯ ЖИДКИХ СРЕД

Матякубова П. М. & Саидорипов Л. Ф.


Annotatsiya

Maqolada zamonaviy optik-elektron o‘lchash vositalaridan foydalanish asosida suyuq muhitlar sathini o‘lchashning ishonchliligi va aniqligini oshirish masalalari ko‘rib chiqilgan. O‘lchash signalini olish, o‘zgartirish va qayta ishlash bosqichlarida shakllanadigan o‘lchash xatoligining asosiy tarkibiy qismlari strukturaviy jihatdan tahlil qilingan. Metodik va instrumental xatoliklar, shuningdek, o‘lchash tizimining ekspluatatsiya sharoitlari bilan bog‘liq qo‘shimcha xatoliklar ko‘rib chiqilgan. Suyuqlik sathining holatini kontaktsiz aniqlashga asoslangan lazer va lazer-akustik sathni o‘lchash usullarini tadqiq etishga alohida e’tibor qaratilgan. Harorat, bosim, texnologik uskunalarning tebranishi, optik elementlarning ifloslanishi, bug‘ va aerozollarning mavjudligi, shuningdek, suyuqlik yuzasining aks ettirish qobiliyatining o‘zgarishi o‘lchash tizimining metrologik xususiyatlariga ta’siri tahlil qilingan. Qayd etilayotgan signal kontrastini oshirish maqsadida lazer nurlanishining parazit aks etishlarini istisno qiluvchi o‘lchash idishining ichki yuzalariga mat qoplama qo‘llash imkoniyati ko‘rib chiqilgan. Lazerli masofa o‘lchagich, pezoelektrik nurlatgich, mikrokontroller va ossillografdan foydalanilgan lazer-akustik sath o‘lchagichning eksperimental tadqiqot tuzilmasi keltirilgan. Olingan natijalar o‘lchash tizimining asosiy funksional elementlariga qo‘yiladigan talablarni asoslash hamda suyuq muhitlar sathini kontaktsiz o‘lchashning aniqligi va ishonchliligini oshirish yo‘nalishlarini belgilash imkonini beradi.


Adabiyotlar

  1. Матякубова П.М., Кадирова Ш.А., Саидорипов Л.Ф. Вопросы инновационной экономики и метрологического обеспечения. “Milliy standart” Ilmiy-texnik jurnali. 2022/3-son. ISSN:2181-7634. 2019-yil 12-may, 7-9 betlar.
  2. Chen L.; Dong, X.; Han, J.; Ye, P. Development of a Ultrasonic Instrument for the Sealed Container’s Liquid Level Measurement. In Proceedings of the World Congress on Intelligent Control & Automation, Dalian, China, 21–23 June 2006; IEEE: Piscataway, NJ, USA, 2006.
  3. Kim S.J., Park J.H., Lee D.K., 2020, “High-Precision Magnetostrictive Level Measurement Technology for Industrial Tanks”, Measurement, 158, DOI: 10.1016/j.measurement.2020.107698
  4. Кулаков М.В. Технические измерения в химических производствах. – М.: Альянс, 2008. – 424 с
  5. Antunes P., J. Dias, T. Paixão, E. Mesquita, H. Varum, and P. André, “Liquid level gauge based in plastic optical fiber,” Measurement, vol. 66, pp. 238–243, 2015.
  6. Stano G., Di Nisio, A., Lanzolla, A. M., Ragolia, M. A., & Percoco, G. (2022). Additive manufacturing for capacitive liquid level sensors. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 123(7–8), 2519–2529. https://doi.org/10.1007/s00170-022-10344-7
  7. Ren K. The influence by temperature and product density to accuracy of magnetostrictive level gauge. In Proceedings of the IEEE International Conference on Information Acquisition, Hefei, China, 21–25 June 2004; pp. 248–251.