QUYOSH KONSENTRATORI ASOSIDA KO‘P FUNKSIYALI ENERGIYA SAMARADOR QURITISH TIZIMLARI: MAHALLIY VA XORIJIY TADQIQOTLAR TAHLILI
Mardonov N. A.
Annotatsiya
Maqolada quyosh konsentratori asosidagi ko‘p funksiyali energiya samarador quritish tizimlarini ishlab chiqishga doir mahalliy va xorijiy tadqiqotlar tanqidiy tahlil qilindi. Maqsad konsentratsiyalangan issiqlik, quritish kamerasi, issiqlik akkumulyatsiyasi va boshqaruvning o‘zaro bog‘liqligini aniqlashdir. Ishda ochiq ilmiy nashrlardagi eksperimental tadqiqotlar, modellashtirish ishlari va sharhlar mavzular bo‘yicha qiyoslandi. Mahalliy manbalarda o‘rik va dorivor o‘simliklar quritilishi hamda raqamli monitoringga e’tibor berilgani aniqlandi. Xorijiy manbalarda reflektorlar, parabolik konsentratorlar, yordamchi isitish va faza almashinuvchi materiallar yondashuvlari o‘rganildi. Manbalar natijalarining mahsulot, iqlim va sinov sharoitiga bog‘liqligi ko‘rsatildi. Tahlil asosida tajribada tekshirilishi lozim bo‘lgan tizimli mezonlar va istiqbolli tadqiqot yo‘nalishlari shakllantirildi.
Adabiyotlar
- Rejabov S., Usmonov B., Usmanov K., Artikov A. Experimental Comparison of Open Sun and Indirect Convection Solar Drying Methods for Apricots in Uzbekistan // Engineering Proceedings. 2024. 67(1), 26. https://doi.org/10.3390/engproc2024067026
- To‘xliyev M., Ovlayev J. Operation Test Results of an Improved Solar Drying Device with Low Potential // ACTA NUUz. 2024. 3(3.1). B. 516–520. https://doi.org/10.69617/nuuz.v3i3.1.1945
- Rejabov S., Usmonov B. Sh., Artikov A., Usmanov K. Mathematical Modelling of the Solar Drying of Apricot // Chemical Technology, Control and Management. 2024. № 4. B. 56–63. https://doi.org/10.59048/2181-1105.1604
- Sultanova Sh. A., Usmanov K. I. Dorivor o‘simliklarni gelioquritish qurilmasida quritish jarayonini matematik modellashtirish // Ilm-fan va innovatsion rivojlanish. 2024. 7(4). B. 8–14. https://slib.uz/article/30475
- Rejabov S. A., Usmonov B. Sh., Usmanov K. I., Artikov A. A. Noqat’iy mantiq asosida bilvosita quyosh quritgichlarining harorat dinamikasini bashorat qilish // Ilm-fan va innovatsion rivojlanish. 2024. 7(5). B. 8–18. https://slib.uz/article/30582
- Usmanov K. I., Islamova F. K., Tadjibayeva D. A. Razrabotka i eksperimentalnoe issledovanie solnechnoi shkafnoi sushilki s IoT-sistemoi monitoringa i upravleniya dlya sushki lekarstvennykh rastenii // Universum: tekhnicheskie nauki. 2026. № 2(143). https://doi.org/10.32743/UniTech.2026.143.2.21917
- Usmanov K., Yakubova N., Rejabov S., Eshbobaev J., Yusupov M. Prediction of Drying Efficiency in Cabinet Solar Dryers for Medicinal Plants Using Artificial Neural Networks // Engineering Proceedings. 2025. 117(1), 42. E’lon qilingan: 02.02.2026. https://doi.org/10.3390/engproc2025117042
- El-Sebaii A. A., Shalaby S. M. Solar drying of agricultural products: A review // Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2012. 16(1). P. 37–43. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.07.134
- Ssemwanga M., Makule E., Kayondo S. I. Performance analysis of an improved solar dryer integrated with multiple metallic solar concentrators for drying fruits // Solar Energy. 2020. 204. P. 419–428. https://doi.org/10.1016/j.solener.2020.04.065
- Ebadi H., Zare D., Ahmadi M., Chen G. Performance of a hybrid compound parabolic concentrator solar dryer for tomato slices drying // Solar Energy. 2021. 215. P. 44–63. https://doi.org/10.1016/j.solener.2020.12.026
- Bousbia Salah S. E., Benseddik A., Meneceur N., Zine A., Deghoum K. Design and realization of a new solar dryer assisted by a parabolic trough concentrator (PTC) with a dual-axis solar tracker // Solar Energy. 2024. 283, 113001. https://doi.org/10.1016/j.solener.2024.113001
- Kong D., Wang Y., Li M., Liang J. A comprehensive review of hybrid solar dryers integrated with auxiliary energy and units for agricultural products // Energy. 2024. 293, 130640. https://doi.org/10.1016/j.energy.2024.130640
- Venkateswarlu K., Reddy S. V. K. Recent trends on energy-efficient solar dryers for food and agricultural products drying: a review // Waste Disposal & Sustainable Energy. 2024. 6. P. 335–353. https://doi.org/10.1007/s42768-024-00193-3
- Shimpy, Kumar M., Kumar A. Performance Assessment and Modeling Techniques for Domestic Solar Dryers // Food Engineering Reviews. 2023. 15. P. 525–547. https://doi.org/10.1007/s12393-023-09335-5
- Ranasingha D., Chatterjee S., Bandara P. Applications of phase-change materials in solar drying technology: A review // Solar Compass. 2026. 17, 100155. https://doi.org/10.1016/j.solcom.2025.100155
- Nnamchi O. et al. Solar dryers: A review of mechanism, methods and critical analysis of transport models applicable in solar drying of product // Green Energy and Resources. 2025. 3(2), 100118. https://doi.org/10.1016/j.gerr.2025.100118
- Rashid F. L. et al. Solar Dryers With Thermal Energy Storage: System Integration, Mathematical Modeling, and Review of Sensible and Latent Heat Technologies // Heat Transfer. 2026. Onlayn nashr: 9-iyul. https://doi.org/10.1002/htj.70308