ENERGETIK QURILMALARDA SMART O‘LCHASH VA METROLOGIK DIAGNOSTIKA METODIKASI
Baxriddinov M. .
Annotatsiya
Maqolada energetik qurilmalarning harorat, bosim, sarf va sath parametrlarini uzluksiz o‘lchash hamda nazorat qilish tizimini takomillashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot analitik sintez, sabab-oqibat tahlili va tajriba natijalarini ikkilamchi qayta ishlash usullarida bajarilgan. Metrologik verifikatsiya, termik kompensatsiya, LSTM asosidagi virtual analizator va diagnostik qaror qabul qilish modullarini birlashtiruvchi smart tizim taklif etilgan. Harorat tuzatmasi 0,1–2 m³/soat sarf diapazonida nisbiy xatolikni ±1,0% dan ±0,5% gacha kamaytirishi aniqlangan. Taklif etilgan tizim qiyoslash va kalibrlash oralig‘ida o‘lchash kanallaridagi drift, termik siljish, shovqin hamda nosozliklarni erta aniqlash imkonini beradi.
Adabiyotlar
- Kalandarov P.I., Ikramov G.I. Metrologiya asoslari. Toshkent: TIQXMMI MTU; 2024. 289 b.
- Yusupbekov N.R., Muhammedov B.I., G‘ulomov Sh.M. Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. Toshkent: O‘qituvchi; 2011. 576 b.
- Ortiqov E.E. Suyuq mahsulotlarning kichik sarflarini o‘lchash usuli va asboblarini takomillashtirish: texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent: Toshkent davlat texnika universiteti; 2025. 45 b.
- Ruziyev U.A. Suyuq mahsulotlar sifatini ularning qovushqoqligi bo‘yicha nazorat qilish: texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent: Toshkent davlat texnika universiteti; 2018. 45 b.
- Joint Committee for Guides in Metrology. JCGM 100:2008. Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement. Sèvres: BIPM; 2008. DOI: 10.59161/JCGM100-2008E.
- Joint Committee for Guides in Metrology. JCGM 100:2008/Amd.1:2026. Evaluation of measurement data — Guide to the expression of uncertainty in measurement. Amendment 1: Nonlinearity in measurement models. Sèvres: BIPM; 2026. DOI: 10.59161/PPDI3267.
- International Organization for Standardization. ISO 10012:2026. Quality management — Requirements for measurement management systems. 2nd ed. Geneva: ISO; 2026. 46 p.
- Hochreiter S., Schmidhuber J. Long Short-Term Memory. Neural Computation. 1997;9(8):1735–1780. DOI: 10.1162/neco.1997.9.8.1735.
- Barcelo-Ordinas J.M., Doudou M., Garcia-Vidal J., Badache N. Self-calibration methods for uncontrolled environments in sensor networks: A reference survey. Ad Hoc Networks. 2019;88:142–159. DOI: 10.1016/j.adhoc.2019.01.008.
- González-Herbón R., González-Mateos G., Rodríguez-Ossorio J.R., et al. Assessment and deployment of a LSTM-based virtual sensor in an industrial process control loop. Neural Computing and Applications. 2025;37:10507–10519. DOI: 10.1007/s00521-024-10560-0.
- International Electrotechnical Commission. IEC 61511-1:2016. Functional safety — Safety instrumented systems for the process industry sector — Part 1: Framework, definitions, system, hardware and application programming requirements. 2nd ed. Geneva: IEC; 2016.
- International Organization for Standardization; International Electrotechnical Commission. ISO/IEC 17025:2017. General requirements for the competence of testing and calibration laboratories. 3rd ed. Geneva: ISO; 2017.