AHMAD DONISH SHAXSIYATI VA U YARATGAN G‘OYAVIY-MA’NAVIY MEROSNING TAHLILI

Axmedova Z. A.


Annotatsiya

Ushbu maqolada XIX asrning yirik ma’rifatparvar olimi, davlat arbobi va islohotchi ziyolisi Ahmad Donishning boy hayoti, shaxsiyati va ijtimoiy-siyosiy qarashlari tahlil qilinadi. Muallif Ahmad Donishning O‘rta Osiyo tarixidagi o‘rni, uning zamonasini chuqur tahlil qilgan asarlari, g‘oyaviy-ma’naviy merosi va islohotga chaqiruvchi fikrlari haqida to‘xtaladi. Ayniqsa, uning “Navodir ul-vakoe” va boshqa asarlarida ilgari surilgan ijtimoiy tenglik, ilm-ma’rifatga intilish, adolatli boshqaruv kabi g‘oyalarning mazmun-mohiyati chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, Ahmad Donishning ma’rifatparvarlik qarashlari bugungi kun kontekstida baholab chiqiladi hamda uning merosini zamonaviy g‘oyaviy-ma’naviy tarbiyada qo‘llash imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari Ahmad Donish shaxsini kengroq anglash, uning tarixiy merosini hozirgi davr ehtiyojlariga mos ravishda talqin qilishga xizmat qiladi.


Adabiyotlar

  1. Ахмад Дониш. “Наводир ул-вақое”. Теҳроn нашри, 1960-yillar.
  2. Ахмад Дониш. “Рисола дар фалсафа ва ахлоқ”. (Тўпламларда чоп этилган фалсафий ва ахлоқий рисолалари).
  3. Зоҳидов Ҳ. “Ахмад Дониш – маърифатпарвар мутафаккир”. – Т.: Фан, 1960.
  4. 4.Назаров Қ. “Ахмад Дониш ва унинг маърифий фаолияти”. – Т.: Ўқитувчи, 1985.
  5. Усмонходжаев И. “Ахмад Донишнинг фалсафий ва ахлоқий қарашлари”. – Т.: Фан, 1995.
  6. Ғаниев Э. “Ахмад Дониш – ислоҳотчи мутафаккир”. – Тошкент Ислом Университети нашри, 2003.
  7. Беруний А. “Танланган асарлар”. Ахлоқ ва фалсафага оид таълимотлар. – Т.: Фан, 1975.
  8. Юлдошев И. “Ўрта асрларда Мовароуннаҳрда ахлоқий фикрлар ривожи”. – Т.: Университет нашри, 2010.
  9. Саидмуродов А. “Ўзбекистонда маърифатчилик ва фалсафа”. – Т.: Ёзувчи, 2007.
  10. Ахмедов А. “Ўрта аср Бухоросида маърифат ва ахлоқий ғоялар”. – Самарқанд, 2012.
  11. Раҳмонов Ш. “Ахмад Донишнинг ахлоқий қарашлари ва замонавий маънавиятга таъсири”, // “Фалсафа ва ҳуқуқ” журнали, №2, 2020.
  12. Мирзаев А. “Ахмад Донишнинг фалсафий мероси ва ахлоқий идеаллари”, // “Ўзбекистон таълими”, №4, 2018.