IOT TARMOQLARI UCHUN SDN/NFV ARXITEKTURASI
Berdimuradov M. . & Nishonov B. .
Annotatsiya
Internet of Things (IoT) kontseptsiyasi paydo bo‘lganidan buyon tadqiqotchilar jamoasi Internetga ulangan millionlab qurilmalarning samarali muloqoti va ma'lumotlarni tahlil qilish imkoniyatlarini yaratishga qaratilgan. Biroq, hozirgi vaqtgacha olib borilgan sa'y-harakatlar IoT talab va muammolarini to‘liq qamrab olishga yetarli bo‘lmagan. So‘nggi yillarda, SDN, NFV, chekka hisoblash kabi texnologiyalar nafaqat an'anaviy tarmoqlarni, balki IoT muhitlarini ham rivojlantirmoqda. Asosiy muammolardan biri IoT qurilmalari tomonidan taqdim etilayotgan xizmatlarning sifatini ta'minlashdir. Buning uchun, ma'lumot va boshqaruv tekisliklarini ajratish, tarmoq funksiyalarini virtualizatsiya qilish, ilg‘or ma'lumot tahlili imkoniyatlari va xizmatlarni ulashish hamda ularni yaqinlashtirish kabi istiqbolli xususiyatlar ushbu muhitda qo‘llaniladigan va'da beruvchi xususiyatlar sifatida ko‘riladi. Ushbu maqolada IoT muhitlariga yo‘naltirilgan SDN va NFV integratsiyalangan arxitekturasi va xizmatlar sifatini oshirishga qaratilgan konseptual isbot taqdim etiladi. Eksperiment, SDN-App konfiguratsiyasi orqali QoE/QoS oqimlarini real vaqt rejimida o‘zgartirish uchun boshqaruvchi imkoniyatlaridan foydalanadi.
Adabiyotlar
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori, PQ–357-son, 2022-yil 22-avgust. “Davlat xizmatlarini raqamlashtirish va aholi hamda tadbirkorlar uchun ularni qulaylashtirish chora-tadbirlari haqida”. Portal.gov.uz
- Toshkent xalqaro investitsiya forumi. (2023-yil 28-aprel). “IoT texnologiyalarining iqtisodiyotdagi o‘rni va samaradorligi muhokamasi”. Portal.gov.uz
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni, 2024-yil. “2025-yildan xususiy internet-provayderlarga xalqaro internetga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanish huquqini berish to‘g‘risida”. Gazeta.uz
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tashabbusi bilan. (2020-yil). “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasi.
- Iyer, P., & Gupta, M. IoT Virtualization: A Survey of Software Definition & Function Virtualization Techniques for Internet of Things. arXiv, 2019.
- Gupta, A., & Sharma, S. Integrated NFV/SDN Architectures: A Systematic Literature Review. arXiv, 2018.
- Mellouk, A., & Benmohamed, A. Network Function Virtualization: State-of-the-art and Research Challenges. arXiv, 2015.
- Elhoseny, M., & Elaziz, M. A. SDN/NFV Based Internet of Things for Multi-Tenant Networks. Scholar Publishing, 2020.
- Kumar, R., & Saini, H. IoT Challenges and Issues: A Comprehensive Review of Software Defined Networking and Network Function Virtualization Solutions. International Journal of Interactive Mobile Technologies (iJIM), 2020.
- Jain, P., & Choudhury, A. Exploring Network Softwarization and Virtualization by Applying SDN/NFV to 5G and IoT. Springer, 2020.
- Zhou, Q., & Li, Z. A Novel SDNFV IoT Architecture Leveraging Softwarization Technology Services to Alleviate IoT Network Resource Restrictions. International Journal of Engineering and Technology (IJETT), 2020.
- Sana, M. A., & Shah, M. A. Resilient Cyber-Physical Systems: Using NFV Orchestration. Springer, 2020.
- Mounir, M., & Boubaker, M. An Energy-Efficient SDN/NFV Framework for Low-Power IoT Networks. Dalhousie University, 2020.
- Wang, Y., & Zhang, Y. Toward an AI-Enabled O-RAN-based and SDN/NFV-driven 5G & IoT Network Era. IEEE, 2021.
- Rehman, M. H., & Abbasi, Q. H. SDN and NFV for Internet of Things: State of the Art and Future Perspectives. Springer, 2021.
- Shah, M. A., & Molla, R. SDN and NFV Integration for IoT Networks: A Survey of Applications and Challenges. Elsevier, 2020.