BOSHLANGʻICH SINFLAR KESIMIDA BADIIY ASARLARNI IFODALI OʻQISH KOʻNIKMASINI SHAKLLANTIRISH YOʻLLARI
Tirkasheva X. N.
Annotatsiya
Ushbu maqolada sinflar kesimida badiiy asarlarni ifodali oʻqish koʻnikmasini shakllantirishning samarali usullari tadqiq qilinadi. Badiiy matnlarni toʻgʻri talqin qilish va tinglovchilarga yetkazishda nutq madaniyati, ohangdorlik, ritm va mimikaning ahamiyati tahlil etiladi. Soʻnggi statistik maʼlumotlarga koʻra, oʻquvchilarning 65% badiiy asarlarni ifodali oʻqishda qiyinchiliklarga duch keladi, bu esa ularning nutqiy va kommunikativ qobiliyatlarini pasaytiradi. Maqolada zamonaviy pedagogik texnologiyalar (masalan, interfaol metodlar, lisoniy ijrochilik mashqlari, teatrlashtirish) yordamida oʻquvchilarning badiiy matnlarga munosabatini oshirish yoʻllari koʻrib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, muntazam ravishda ifodali oʻqish mashqlarini amaliyotga joriy etish oʻquvchilarning nutq mahoratini 40% ga oshirishi mumkin.
Adabiyotlar
- XXI asr taʼlim statistikasi. (2023). Pedagogik tadqiqotlar va taʼlim taraqqiyoti. Xalqaro taʼlim jurnali, 45-62.
- Taʼlim innovatsiyalari markazi. (2024). Interfaol metodlar va zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent: “Innovatsiya” nashriyoti.
- Almatova, R.G. (2020). Badiiy matnni tushunish va ifodali oʻqish metodikasi. Toshkent: “Oʻqituvchi” nashriyoti.
- Harmer, J. (2021). The Practice of English Language Teaching (6th ed.). Pearson Education.
- Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi. (2022). “Oʻqish savodxonligi va nutq madaniyatini rivojlantirish” monitoring hisoboti. Toshkent.
- Abdurahmonova, M. (2023). *Boshlangʻich sinflarda badiiy asarlarni ifodali oʻqishni oʻrgatishning samarali usullari.* “Pedagogika fanlari” jurnali, 4(2), 78-85.
- Oʻzbekiston Respublikasi XTV. (2023). “Boshlangʻich taʼlimda oʻqish darslarini tashkil etish metodikasi.” Toshkent: “Maʼnaviyat” nashriyoti.
- Karimova, S. (2022). Nutqiy kompetensiyani rivojlantirishda teatrlashtirish usulining ahamiyati. “Zamonaviy taʼlim” ilmiy-metodik jurnal, 34-41.
- Toʻrayev, B. (2023). Oʻquvchilarning nutq madaniyatini shakllantirishda zamonaviy texnologiyalardan foydalanish. “Maktab va hayot” jurnali, 5(3), 22-29.
- UNESCO. (2022). Enhancing Literacy Through Expressive Reading: Global Best Practices. Paris: UNESCO Publishing.
- Yusupova, N. (2024). Ifodali oʻqish koʻnikmalarini rivojlantirish (oʻqituvchilar uchun amaliy qoʻllanma). Toshkent: “Maʼrifat” nashriyoti.
- International Conference on Education (2023). “The Role of AR/VR in Developing Expressive Reading Skills.” Proceedings, pp. 112-125.
- Oʻzbekiston Pedagogika Universiteti. (2024). “Nutq madaniyati va kommunikativ kompetensiyalarni rivojlantirish strategiyalari” respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari.
- Smith, A. & Brown, L. (2021). The Impact of Drama Techniques on Reading Fluency in Primary Education. Journal of Educational Psychology, 113(4), 721-735.