G‘OVAK-ELASTIK ANIZATROP MUHITTA SIRT TO‘LQINI TARQALISHINI SONLI MODELLASHTIRISHDA MAVJUD MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI
Quzratov M. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada g‘ovak-elastik anizotrop muhitda sirt to‘lqinlarining tarqalishini sonli modellashtirish muammolari va ularning yechimlari haqida so‘z yuritilgan. Biotning g‘ovak-elastiklik nazariyasi asosida matematik modellar tuzilib, chekli ayirmalar va chekli elementlar metodlari qo‘llanildi. Tadqiqot natijalari dispersiya, chegaraviy shartlar va hisoblash murakkabliklari kabi muammolarni aniqlash hamda ularni yechishda samarali yondashuvlarni taklif etishga qaratildi. Olingan ilmiy xulosalar geofizik tadqiqotlar, seysmologiya va muhandislik geologiyasi sohalarida qo‘llanish imkoniyatiga ega.
Adabiyotlar
- M. A. Biot. Theory of propagation of elastic waves in a fluid-saturated porous solid. The Journal of the Acoustical Society of America, 28(2), 168–191. (1956).
- Kh. Kh. Imomnazarov, A. E. Kholmurodov. Direct and inverse dynamic problems for SH‑waves in porous media. Mathematical and Computer Modelling, 45(3–4), 270–280. (2007).
- Sh. Kh. Imomnazarov. Direct and inverse problems for nonlinear one‑dimensional poroelasticity equations. Doklady Mathematics, 89(2), 250–252. (2014).
- M. A. Quzratov. G‘ovak-elastik anizotrop muhitda sirt to‘lqinlarining sonli modellashtirilishi va dispersiya muammolari. // Qarshi Davlat Universiteti Ilmiy to‘plami. Qarshi. 2024-y.
- D. Komatitsch va J. Tromp. Introduction to the spectral element method for 3‑D seismic wave propagation. Geophysical Journal International, 139(3), 806–822. (1999).
- I. Tsvankin. Seismic Signatures and Analysis of Reflection Data in Anisotropic Media. Amsterdam: Elsevier. (2001).
- M. Matanov. Anizotrop muhitlarda elastik to‘lqinlarning nazariy asoslari. // Qarshi Davlat Universiteti Ilmiy Axborotnomasi. Qarshi. 2018-y.
- A. R. Raxmatov. Seysmik xavfni baholashda sirt to‘lqinlari modellaridan foydalanish. // Toshkent Davlat Texnika Universiteti Ilmiy Jurnali. Toshkent. 2020-y.