GʻILDIRAKLI TRANSPORT VOSITASINING TURGʻUNLIGINI TAHLIL QILISH UCHUN MATEMATIK MODEL
Igamberdiyev K. A.
Annotatsiya
Ushbu maqolada boshqariluvchi g‘ildirakli avtomobil o‘qining avtotebranish xususiyatlari tahlil qilinadi. Avtomobilning bu qismi chiziqsiz tebranish tizimi sifatida qaralib, undagi tebranish amplitudalari, chastotalari va shakllari chiziqsiz differensial tenglamalar orqali aniqlanadi. Tadqiqotda boshqariluvchi g‘ildiraklarning avtotebranishlari avtomobilning barqaror harakatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi va bu holatni bartaraf etishning nazariy asoslari bayon etiladi. Muammo yechimi kichik tebranishlar nazariyasi asosida ko‘rib chiqiladi, bunda harakat tenglamalari chiziqli shaklga keltiriladi. Amaliy tahlillar shuni ko‘rsatadiki, avtomobil korpusi to‘g‘ri chiziqli harakatda bo‘lgan taqdirda ham, boshqariluvchi g‘ildiraklarning to‘g‘ri chiziqli harakati turg‘un bo‘lishi va tebranish ko‘rinishida o‘zini namoyon qilishi mumkin. Ushbu tadqiqot natijalari avtomobillarning turg‘unlik tahlilida va avtokolebaniyalarni oldini olishda muhim amaliy ahamiyatga ega.
Adabiyotlar
- Tuliyev X.M., Igamberdiyev K.A. Avtotransport vositalarining dinamik tahlili. – Toshkent: TATU nashriyoti, 2023.
- Романов А.А., Дроздов Ю.Н. Динамика и устойчивост управляемых колес автомобиля. – Москва: Машиностроение, 2019.
- Коновалов А. С. Теория автоколебаний в механических системах. – Санкт-Петербург: ПОЛИТEХ-ПРEСС, 2020.
- Илин А.М., Тарасов В.В. Вибратсии в транспортных системах. – Москва: Наука, 2021.
- Baffet, G., Chevrel, P. “Vehicle Handling Stability Analysis Using Nonlinear Oscillation Models.” Vehicle System Dynamics, 2020.
- Rajamani, R. Vehicle Dynamics and Control. Springer, 2022.
- Xiong, Y., Zhang, H., Li, Q. “Self-Excited Vibrations in Steerable Wheels of Automobiles.” Mechanical Systems and Signal Processing, 2018.
- Hrovat, D. “Dynamical Behavior of Road Vehicles with Steering Oscillations.” Journal of Sound and Vibration, 2021.
- Genta, G., Morello, L. The Automotive Chassis: Theory and Design. Springer, 2019.
- Hermann, J., Müller, S. “Stability Analysis of Steering Systems Under Small Disturbances.” SAE Technical Paper Series, 2020.