CHEGARALANMAGAN VA YARIM CHEGARALANGAN SOHALARD BERILGAN TOR TEBRANISH TENGLAMALARI UCHUN QO‘YILGAN MASALALARNING GEOMETRIK TALQINI
Xayriyeva D. .
Annotatsiya
Mazkur ilmiy ishda chegaralanmagan va yarim chegaralangan sohalarda berilgan tor tebranish tenglamalari uchun qo‘yilgan masalalarning geometrik talqini batafsil yoritilgan. Tor tebranish tenglamasi matematik fizikaning muhim tenglamalaridan biri bo‘lib, u elastik muhitlarda to‘lqin jarayonlarini modellashtirishda keng qo‘llaniladi. Ishda tenglamaning fizik mazmuni, boshlang‘ich va chegaraviy shartlarning yechimga ta’siri, to‘lqinlarning fazoda va vaqt bo‘yicha tarqalish xususiyatlari tahlil qilingan.Chegaralanmagan sohada d’Alembert formulasi asosida to‘lqinlarning ikki yo‘nalishda erkin tarqalishi hamda ta’sir konusi tushunchasining geometrik mohiyati ochib berilgan. Yarim chegaralangan sohada esa torning uchidagi mahkamlangan va erkin chegaraviy shartlarga mos ravishda to‘lqinlarning akslanish jarayoni akslantirish usuli yordamida tushuntirilgan. Xarakteristikalar yordamida yechimning geometrik tasviri keltirilgan bo‘lib, bu yondashuv tor tebranish jarayonini yanada aniq va tushunarli ifodalashga xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- Courant, R., & Hilbert, D. Methods of Mathematical Physics, Vol. II. — New York: Interscience, 1962.
- Tikhonov, A. N., & Samarskii, A. A. Equations of Mathematical Physics. — Moscow: Nauka, 1986.
- LeVeque, R. J. Finite Difference Methods for Ordinary and Partial Differential Equations. — SIAM, 2007.
- Morse, P. M., & Feshbach, H. Methods of Theoretical Physics. — McGraw-Hill, 1953.
- Courant, R., Friedrichs, K. O. Supersonic Flow and Shock Waves. — Springer, 1948.