KICHIK QO‘ZG‘АLISHLАRNING TАRQАLISHINI IKKI QАTLАMLI DISPERS MUHIT OQIMIDА TАHLIL QILISH
Yaxshibaev D. S.
Annotatsiya
Mazkur maqolada ikki qatlamli dispers muhit oqimida yuzaga keladigan kichik qo‘zg‘alishlarning tarqalishi tadqiq etilgan. Ikki qatlamli dispers oqimlar ko‘plab tabiiy va texnologik jarayonlarda, jumladan, neft-gaz quvurlari, kimyoviy reaktorlar hamda biologik muhitlarda keng uchraydi. Bunday tizimlarda kichik qo‘zg‘alishlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi oqim barqarorligiga jiddiy taʼsir ko‘rsatadi. Tadqiqotda asosiy oqim holati atrofida kichik parametrlar usuli yordamida matematik model qurilgan va differensial tenglamalar chiziqlashtirilgan. Qatlamlar orasidagi zichlik, tezlik va dispers fazalar kontsentratsiyasi farqlari qo‘zg‘alishlarning tarqalish tezligi hamda barqarorligiga taʼsiri nuqtai nazaridan tahlil qilingan. Dispersiya munosabatlari olingan va qo‘zg‘alishlarning vaqt hamda fazo bo‘yicha rivojlanish qonuniyatlari o‘rganilgan. Olingan natijalar ayrim parametr qiymatlarida qo‘zg‘alishlar so‘nishi, boshqa holatlarda esa ularning kuchayishi mumkinligini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari ikki qatlamli dispers oqimlarni modellashtirish va ularning barqarorligini baholashda amaliy ahamiyatga ega.
Adabiyotlar
- Liapidevskii V.Yu. Two-Layer Equilibrium Model of Miscible Inhomogeneous Fluid Flow // Fluid Dinamics, Vol. 59, 2024. – P. 709-722.
- Wanstall C.T., Ferraiuolo G., Abdeel R. On The Analysis of Static Thermal Instabilities Occurring In Two-Phase Flow Systems // International Journal of Multiphase Flow, Vol. 180, 2024. – P. 1-9.
- Yadav S., Chattopadhyay G. Electrohydrodynamic Stability of a Two-Layer Plane Poiseuille Flow In The Presence of Interfacial Surfactant: Energy Budget Analysis // Physics of Fluids, Vol. 36, Issue 10, 2024. – P. 102-116.
- Mahamud R., Waters J., Bujack R. A Finite Element Method for Compressible and Turbulent Multiphase Flow Instabilities with Heat Transfer // Fluids, № 10 (302), 2025. – P. 1-24.
- Caijun X., Kefeng H. Advancements in Earthquake Cycle Deformation Research Based on Geodetic Observations // Geomatics and Information Science of Wuhan University, Vol. 48(11), 2023. – P. 1736-1755.
- Седов Л.И. Механика сплошной среды. Т. 2. – М: Наука, 1976. – 576 с.
- Glass O., Kolumban J.J., Sueur F. External boundary control of the motion of a rigid body immersed in a perfect two-dimensional fluid // Analysis & PDE, Vol. 13, No. 3, 2020. – P. 651-684.
- Хамидов А.А. Джумабаев Д., Исанов Ш.Р. Осаждение и распространение примесей в атмосфере // Bulletin of “Tinbo”, №1, Ташкент, 2006. – С. 49-52.
- Хамидов А.А., Юлдошев А.А., Исанов Р.Ш. Автомодельная задача о движении дисперсной смеси в цилиндрической трубе // Ташкент, Узбекский журнал: Проблемы энергетики и информатики. 2008, №4. – С. 86-92.
- Махмудова Д.Э., Хамидов А.А., Яхшибоев Д.С. Распространение малых возмущений в двухслойном потоке дисперсной смеси // Сб. науч. тр.: Вопросы вычислительной и прикладной математики, Ташкент, ИМиИТ АН РУз, 2008. Вып.121. – С. 144-150.
- Махмудова Д.Э., Хамидов А.А., Яхшибаев Д.С. Задача о волнах на поверхности многослойного потока дисперсной смеси жидкости // Сб. науч. тр.: Вопросы вычислительной и прикладной математики, Ташкент, ИМиИТ АН РУз, 2008. Вып. 119. – С. 98-105.
- Хамидов И.А. Уравнение Бернулли для неустановившегося движении смеси вязких жидкостей // ДАН РУз. – Ташкент, 2007. Т.№3. – С. 24–26.
- Нахангов М.Х., Хамидов А.А. Автомодельное решение задачи о переносе активных примесей в турбулентной атмосфере // «Техника юлдузлари», 2003, №3. – С. 12-14.
- Файзуллаев Д.Ф. Пульсирующее движение двухфазных сред в кольцевой трубе при наличии пристенных слоев // Сб. научн. трудов: Гидрогазодинамика, Ташкент: Фан, 1986. – С. 35-47.
- Kolev N.I. Multiphase Flow Dynamics 1, Fundamentals // Springer Cham, 2015. – 840 p.
- Xamidov A.A., Isanov Sh.R. Tutash muhit tatbiqiy masalalari. – Toshkent, Universitet, 2000.
- Хамидов А.А., Махмудова Д.Э., Яхшибоев Д.С. Задача о волнах на поверхности многослойного потока дисперсной смеси жидкости // Сб. научн. трудов: Вопросы вычислительной и прикладной математики, Ташкент, ИИ АН РУз, 2008, Вып.119. – С. 98-104.
- Vicente S.F.M. Transient Flows // Mathematical Models, Laboratory Tests, Protection Elements and Systems, 2025. – 158 p.