GIBRID TIZIMLAR UCHUN SONLI INTEGRATSIYA USULLARINI TANLASH VA ULARNING HISOBLASH SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Tojiboyev I. T. & Usmonova M. E.
Annotatsiya
Ushbu maqolada gibrid tizimlar uchun sonli integratsiya usullarini tanlash va ularning hisoblash samaradorligini baholash masalasi yoritiladi. Gibrid tizimlarda uzluksiz jarayonlar bilan birga diskret o‘tishlar ham mavjud bo‘lgani sababli, klassik sonli usullar har doim ham yetarli aniqlik va barqarorlikni ta’minlay olmaydi. Maqolada Runge–Kutta, Adams, LSODA hamda oshkora va yashirin integratsiya usullarining gibrid modellarni yechishdagi imkoniyatlari tahlil qilinadi. Hisoblash samaradorligi aniqlik, barqarorlik, qadam tanlash, vaqt sarfi va xatolikni nazorat qilish mezonlari asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari gibrid differensial tenglamalar modellarini sonli yechishda mos usulni tanlash bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
Adabiyotlar
- Alur R., Courcoubetis C., Henzinger T.A., Ho P.-H. Hybrid Automata: An Algorithmic Approach to the Specification and Verification of Hybrid Systems // Lecture Notes in Computer Science. — New York: Springer-Verlag, 1993. — Vol. 736. — P. 209–229.
- Сениченков Ю.Б. Численное моделирование гибридных систем. — Санкт-Петербург: Изд-во Политехнического университета, 2004. — 206 с.
- Hairer E., Wanner G. Solving Ordinary Differential Equations II: Stiff and Differential-Algebraic Problems. — Berlin: Springer-Verlag, 1991. — 601 p.
- Virtanen P., Gommers R., Oliphant T.E. et al. SciPy 1.0: Fundamental Algorithms for Scientific Computing in Python // Nature Methods. — 2020. — Vol. 17. — P. 261–272.
- Alur R., Courcoubetis C., Henzinger T.A., Ho P.-H. Hybrid Automata: An Algorithmic Approach to the Specification and Verification of Hybrid Systems // Lecture Notes in Computer Science. — New York: Springer-Verlag, 1993. — Vol. 736. — P. 209–229.
- Сениченков Ю.Б. Численное моделирование гибридных систем. — Санкт-Петербург: Изд-во Политехнического университета, 2004. — 206 с.
- Hairer E., Wanner G. Solving Ordinary Differential Equations II: Stiff and Differential-Algebraic Problems. — Berlin: Springer-Verlag, 1991. — 601 p.
- Petzold L.R. Automatic Selection of Methods for Solving Stiff and Nonstiff Systems of Ordinary Differential Equations // SIAM Journal on Scientific and Statistical Computing. — 1983. — Vol. 4, № 1. — P. 136–148. — DOI: 10.1137/0904010.
- Virtanen P., Gommers R., Oliphant T.E. et al. SciPy 1.0: Fundamental Algorithms for Scientific Computing in Python // Nature Methods. — 2020. — Vol. 17. — P. 261–272. — DOI: 10.1038/s41592-019-0686-2.
- SciPy Developers. scipy.integrate.solve_ivp documentation. — SciPy v1.17.0 Manual. — URL: https://docs.scipy.org/doc/scipy/reference/generated/scipy.integrate.solve_ivp.html
- Virtanen P., Gommers R., Oliphant T.E. et al. SciPy 1.0: Fundamental Algorithms for Scientific Computing in Python // Nature Methods. — 2020. — Vol. 17. — P. 261–272. — DOI: 10.1038/s41592-019-0686-2.